
Bài tập đầu tiên trong yoga cổ điển mà mình được thực hành trong khoá Giáo viên Yoga sẽ được tập “Pranayama” lúc 4:30 sáng. Đây là phương pháp thở cổ xưa xuất phát từ Ấn Độ. Từ pranamaya được ghép từ 2 từ “prana” và “ayama”. Prana có nghĩa là “năng lượng sống” hay “nguồn lực sống”. Nó chính là nguồn lực tồn tại trong vạn vật, dù là có sự sống hay không có sự sống. Cho dù prana có sự liên hệ gần gũi với không khí mà chúng ta thở nhưng nó còn vi tế hơn cả không khí hay oxy. Vì vậy, pranayama không nên được định nghĩa chỉ đơn thuần là bài tập thở để tăng cường oxy cho phổi. Pranayama thông qua hơi thở để tác động đến các dòng chảy prana trong các kênh năng lượng của vỏ bọc năng lượng hoặc cơ thể năng lượng.
Từ Yama có nghĩa là “kiểm soát” và được dùng để bao hàm các nguyên tắc khác nhau hoặc các chuẩn mực vận hành. Tuy nhiên, đây không phải là từ được dùng để ghép với từ prana tạo nên từ pranayama, từ đúng là “ayama” với hàm nghĩa rộng hơn hẳn. Ayama được định nghĩa như sự mở rộng hay sự phát triển. Vì vậy, từ pranayama có nghĩa là sự mở rộng hay sự phát triển phạm vi của năng lượng. Các kĩ thuật pranayama đưa ra các phương pháp nhằm kích hoạt và qui định lại nguồn lực sống để vượt lên các ranh giới hay các giới hạn thông thường của một người và để đạt được trạng thái cao hơn của rung động năng lượng và nhận thức.
Trong các bài tập pranayama, có 4 khía cạnh quan trọng của việc tập thở, đó là:
- Pooraka: gọi là hít vào
- Antar kumbhaka: gọi là giữ hơi thở bên trong (khi hít vào sẽ nín thở giữ hơi)
- Rechaka: gọi là thở ra
- Bahir kumbhaka: gọi là giữ hơi thở bên ngoài (khi thở ra sẽ nín thở giữ hơi)
- Phần quan trọng nhất của pranayama thật ra lại là việc giữ hơi thở. Tuy nhiên, để thực hiện giữ hơi thở tốt, thì khả năng kiểm soát chức năng hô hấp cần được phát triển dần. Do vậy, khi bắt đầu thực hành pranayama việc hít vào và thở ra lại được nhấn mạnh hơn nhằm mục đích làm khỏe phổi và cân bằng hệ thống thần kinh cũng như hệ thống năng lượng. Những thực hành ban đầu này ảnh hưởng đến dòng chảy của prana trong các kinh mạch, thanh tẩy, điều hòa và kích hoạt các dòng chảy năng lượng đó, vì vậy làm gia tăng sự ổn định thể chất và tinh thần.
- Nhịp hít thở sẽ là: hít 1 – giữ 4 – thở 2. Hơi giữ gấp 4 lần hơi hít, hơi thở ra gấp 2 lần hơi hít vào. Tuy nhiên bạn phải lắng nghe cơ thể và hiểu được ngưỡng giới hạn và có quyền chọn giữ hơi thở trong khả năng cơ thể cho phép.

Hít vào

Trong Yoga cổ điển sẽ hít vào và thở ra hoàn toàn bằng mũi, khi hít vào bụng căng lên, khi thở ra bụng xẹp lại cảm nhận như rốn chạm vào lưng sau. Thật ra đây là phương pháp thở bằng cơ hoành nên chỉ cần bằng bạn làm cho bụng phình lên xẹp xuống thì cơ hoành sẽ hoạt động theo. Khi hít vào, bụng phồng lên cơ hoành ép lại kéo giãn phổi theo chiều dọc và tăng dung tích chức Oxy. Và khi thở ra cơ hoành to lên ép phổi lại tống hết CO2 ra bên ngoài.
Xem video hít thở bằng cơ hoành tại đây
Bài tập thở bụng cơ bản khi tập hít thở dành cho người mới bắt đầu:
- Mông ngồi trên thảm và 2 khớp gối chạm sàn, giữ cột sống lưng thẳng đứng.
- Nếu bạn bệnh cao huyết áp thì hít vào bụng phồng đếm 1-4, thở ra bụng xẹp thư giãn và đếm 1-8, hơi thở ra dài hơn hơi hít vào. Khi tập luyện quen bạn có thể tập hít vào, nín thở giữ hơi và sau đó từ từ thở ra.
- Nếu bạn bệnh huyết áp thấp thì hít vào bụng phồng đếm 1-4, thở ra bụng xẹp thư giãn và đếm 1-4, hơi hít vào và thở ra bằng nhau. Khi tập luyện quen bạn có thể tập hít vào, nín thở giữ hơi và sau đó từ từ thở ra.
Còn nếu bạn muốn học chuyên sâu thì đăng ký học cùng Trúc nha. Bài viết có tham khảo từ tài liệu của Trường Yoga của mình.




